Dýralækningastofa Helgu Finnsdóttur

Kattaeign í Reykjavík og öðrum þéttbýlisstöðum er býsna mikil og flestir eru kettirnir hinir prúðir heimiliskettir, sem fara aðeins rétt í kringum heimilið. Þó gerist það stundum, að forvitnin dregur þá heldur lengra en gott er og jafnvel á milli bæjarhluta. Þá getur farið illa, því  kisi verður ráðvilltur og hræddur þegar heimaslóðirnar eru horfnar og vill þá leitað inn hjá vandalausum. Góðhjartaðir kattavinir átta sig þá oftast strax á því, að  kisa hljóti að vera týnd og leggja sig fram um að koma henni heim. Það er ekki alltaf einfalt mál, nema því aðeins að kisa sé eyrnamerkt, því oft er ólin eða merkið horfið og þar með bæði nafn eiganda og símanúmer.

Byrjað var að eyrnamerkja ketti hér í Reykjavík árið 1981. Á þessum rúmlega tveimur áratugum hafa fleiri þúsundir katta verið eyrnamerktir og óhætt er að fullyrða, að þessi einfalda, ódýra og auðsæja aðferð hafi komið mörgum kisanum aftur til síns heima eða veitt eigandanum upplýsingar um afdrif hans.

Nú hefur verið settur á laggirnar á vegum Reykjavíkurborgar starfshópur um endurskoðun á samþykkt um kattahald í Reykjavík. Starfshópurinn hefur skilað  drögum að nýrri samþykkt um kattahald og í greinargerð starfshópsins kemur m.a. fram, að gerð verði krafa um að kettir verði örmerktir frekar en eyrnamerktir. Verði það samþykkt, verður mun erfiðara að koma “týndum” kisa heim, því ekki er víst að finnandinn nenni að aka með köttinn til dýralæknis eða í Kattholt til að láta athuga hvort hann sé örmerktur, heldur sleppi honum bara því það er fyrirhafnarminna.

Til að leita upplýsinga um örmerkta ketti, þarf aðgengilegan gagnagrunn svo mögulegt sé að leita að upplýsingum um köttinn, hvaðan sem hann kemur. Slíkur gagnagrunnur yrði því að ná til alls landsins, því örmerktir kettir geta auðveldlega slæðst til höfuðborgarinnar úr öðrum sveitafélögum.

Hvað er eyrnamerki?

Dæmi um eyrnamerki

Eyrnamerki er húðflúr sem sett er í eyra kattarins, yfirleitt í hægra eyra. Eyrnamerkið er venjulegast samsett bæði úr tölustöfum og bókstöfum, svo lesa má úr merkinu hvenær (hvaða ár)  kisi er merktur, hjá hvaða dýralækni og svo er raðnúmer í lokin.

Dæmi um eyrnamerki er t.d. 04H084

• 04 eru tveir síðustu stafirnir í ártalinu þ.e. ársins 2004
• H er stafur Dýralækningastofu Helgu Finnsdóttur.
• 084 er hlaupandi raðnúmer, þ.e. kisi er 84 kötturinn sem var merktur á stofunni hér á árinu 2004

Flestir starfandi dýralæknar hafa komið sér saman um að hafa eyrnamerkin sambærileg, þ.e. hvernig þau eru byggð upp og hafa valið sér bókstaf sem sannar hvar kötturinn er eyrnamerktur (sjá lista hér að neðan).

Hvernig eru kettir eyrnamerktir?

Hér er eyrað áður en það er merkt.

Kisi er svæfður fyrir aðgerðina, svo þess vegna eru flestir kettir eyrnamerktir um leið og þeir eru gerðir ófrjóir. Hér er eyrað áður en það er merkt.

Notast er við sérstaka töng, eyrnamerkingartöng, sem þrýstir númerinu í eyrað, og í það er sett (svart) blek og þá verður númerið bæði greinilegt og auðlæsilegt.

Hvernig kemst eyrnamerktur köttur heim aftur?

Merkt með svörtu bleki

Sá dýralæknir sem merkir köttinn, heldur skrá yfir alla merkta ketti. Stundum er einnig mögulegt að fá upplýsingar um eyrnamerkta ketti í Kattholti. Í skránni kemur fram nafn og heimilisfang eiganda og símanúmer. Því er afar mikilvægt að kattareigandinn  tilkynni breytt heimilisfang eða símanúmer svo hægt sé að hafa upp á honum, finnist köttur sem hefur týnzt.

Hvaða munur er á eyrnamerki og örmerki?

Örmerki

Örmerki er tölvukubbur sem skotið er undir húð með nál, en eyrnamerkið er húðflúr (tattó) í eyra. Tölvukubburinn er forritaður með 16 tölustöfum og eiga engin tveir kubbar að geta borið sömu talnarununa. Örmerkið er örsmátt og algjörlega ósýnilegt þegar það er komið undir húðina, en eyrnamerkið hins vegar bæði vel sýnilegt og auðlæsilegt.

Örmerki komið fyrir

Aðeins er mögulegt að sjá hvort köttur (dýr) er örmerktur eða ekki með því að leita  að merkinu með sérstökum skanna. Þó setja skuli örmerki annað hvort undir húð í vinstri hlið á hálsi eða á milli herðablaðanna (sem er áhættuminna), geta örmerkin í undantekningartilfellum þó sigið til eða færzt úr stað, Því getur þurft að leita að merkjunum í nánd við þann stað sem það á að vera, en stundum er það komið langt frá upprunastaðnum. Eyrnamerkið er alltaf innan í eyra, oftast því hægra, og það hverfur hvorki né dofnar með tímanum. Allir sjá eyrnamerkið, en fara þarf með köttinn  til þess sem á skanna, til að leita að örmerki.

Hvar er kötturinn merktur?